Gemeente Zwolle: ‘Eigen ontplooiing en empowerment’

In de gemeente  Zwolle krijgen mantelzorgers ondersteuning met de opleiding ‘Alle Mantelzorgers Werken Aan Hun Toekomst’ (AMWAHT). Trefwoorden zijn lotgenotencontact, empowerment en netwerken.  

De gemeente  Zwolle wil graag overbelasting bij mantelzorgers voorkomen. Vorig jaar bleek dat  het  aantal mantelzorgers dat gebruik maakt van Steunpunt Mantelzorg toeneemt en dat allochtone mantelzorgers nog steeds slecht bereikt worden. Tevens is er een grote vraag  naar lotgenotengroepen. Erna van Dijk, beleidsadviseur gemeente Zwolle: ‘We zijn begin dit jaar met de AMWAHT opleiding gestart, waarin ondersteuning samengaat met activering. Dit sluit naadloos aan bij de WMO en het nieuwe welzijnsbeleid.’

Empowerment en ervaringskennis
De AMWAHT opleiding van Bevordering Maatschappelijke Participatie (BMP) zet in op het doorbreken van het isolement van mantelzorgers en spreekt ze aan op hun eigen kracht en ontwikkelingsmogelijkheden. De vier modules van de opleiding : lotgenotengroepen, empowerment, netwerken en praktijkstage worden in één cursusjaar gegeven.  De cursisten worden opgeleid om lotgenotengroepen van mantelzorgers op te zetten en te begeleiden, maar vormen zelf ook een lotgenotengroep.  Gerben Kroese, projectmedewerker bij BMP: ‘De nadruk ligt niet op hulpverlening, maar op empowerment. De deelnemers worden in de opleiding aangesproken op hun ervaringskennis.’

Grenzen bewaken
Mariska Otten is moeder van een zoon met autisme. Hij is nu 27 jaar en Mariska heeft dus al vele jaren ervaring met mantelzorg. ‘Ik heb aan deze opleiding mee gedaan, omdat ik andere mensen wil helpen met de ervaring die ik heb. In deze groep delen we tips en ervaringen met elkaar. Dit doet iedereen gemakkelijker, want je herkent de situaties van elkaar.’ Chanela Yussuf Koffy zorgt voor haar moeder en heeft ook deelgenomen aan de opleiding. ‘Ik heb geleerd mijn eigen grenzen te bewaken, mezelf niet te vergeten en voor mijzelf op te komen.’

Eigen toekomst
Kroese heeft al diverse  malen gezien dat het deelnemen aan de opleiding een grote impact kan hebben op het leven van de cursisten. ‘Zij zijn niet alleen in staat om te voorkomen dat zij zelf overbelast raken door het mantelzorgen en in een isolement terecht komen, maar ze zijn tevens in staat om hun eigen toekomst ter hand te nemen en keuzes te maken van wie en op welke manier ze ondersteuning willen inroepen. Bovendien weten ze uit ervaring wat de steun van lotgenoten voor het eigen functioneren van mantelzorgers kan betekenen en zijn ze in staat om deze ervaring over te brengen op anderen.’

Effecten
Deze ontplooiing van de deelnemers heeft veel  positieve effecten. Kroese: ‘Het leidt in veel gevallen tot een situatie waarin de deelnemers (betaald) lotgenotengroepen gaan opzetten en begeleiden, of tot andere vormen van betaald werk.’ Van Dijk vertelt dat daarnaast ook diverse neveneffecten zijn. ‘Omdat de deelnemers stage lopen binnen zorginstellingen zie je dat samenwerking tussen formele zorg en informele zorg verbetert. En daarnaast neemt het aantal vrijwilligers van allochtone afkomst toe.’

Energie
Mariska en Chanela delen graag een advies vanuit eigen ervaring  met andere mantelzorgers. Chanela: ‘Neem als mantelzorgers ook af en toe tijd voor jezelf, om nieuwe energie te krijgen om weer verder te gaan. Mariska vult aan: ‘Wat natuurlijk ook moeilijk is, want je bent verbonden aan de persoon waarvoor je zorgt.’