In het mkb draait het vooral om bewustwording

Bij het NaoberLoket Noordenveld kunnen Drentse ondernemers uit de regio terecht met allerlei vragen rond werk en ook rond werk en mantelzorg. Harm van Dijk, adviseur bij het NaoberLoket: ‘Wij willen de werkgever bewust maken van de noodzaak van het thema en hem ondersteunen bij de praktische uitvoering.’

Er zijn al 6 of 7 bedrijven in de regio die met werk en mantelzorg aan de slag willen. ‘Wij adviseren bedrijven vooral om medewerkers voor te lichten over de mogelijkheden. Medewerkers hebben die informatie nu misschien niet nodig, maar ooit wel. Dan is het handig dat zij weten waar ze die kunnen vinden.’

Thema voorzichtig brengen
‘Mijn ervaring is dat je het thema werk en mantelzorg bij mkb’ers voorzichtig onder de aandacht moet brengen. Zelf roer ik het hooguit even aan. Als een ondernemer ermee te maken heeft of geïnteresseerd is, laat hij het wel merken. Hij neemt een folder mee of stelt een vraag. Het thema te geforceerd op de agenda zetten, heeft niet veel effect.

Om zicht te krijgen op hoe het thema in de regio leeft, hebben wij een steekproef gehouden onder Drentse bedrijven, grotere en kleinere. Werk en mantelzorg bleek niet of nauwelijks te spelen, maar de reactie was wel vaak: ‘Nu jullie het zo zeggen, vind ik het toch wel een belangrijk onderwerp. Goed om er toch wel mee aan de slag te gaan.’

Pleidooi voor openheid
‘Wij adviseren werkgevers altijd om tegen hun medewerkers te zeggen: “Als er wat is, kom bij mij.” Want alle veranderingen beginnen met openheid.
Het thema werk en mantelzorg is onlosmakelijk verbonden met de cultuur in een bedrijf. Is het gebruikelijk in het bedrijf om tot op zekere hoogte open te zijn over je privéleven? Is er ruimte voor persoonlijke thema’s? Zijn medewerkers als vanzelf geneigd om elkaar te helpen? Of liggen al deze aspecten niet zo gemakkelijk in het bedrijf? Als je de antwoorden op die vragen hebt, krijg je ook een beter beeld van hoe het bedrijf ruimte kan maken voor werk en mantelzorg.’

Rond werk en mantelzorg is vaak nog een gedragsverandering nodig. Die begint met bewustwording. Daarbij moet je vaak eerst weerstand overwinnen. Ondernemers zeggen bijvoorbeeld: “Dat speelt bij ons niet.” En: “Ik ken mijn mensen.” Maar juist die houding kan ook je zicht op de werkelijkheid vertroebelen.’
Blijf dicht bij de ondernemer

‘Dicht bij de ondernemer staan, is het sleutelwoord als je mantelzorg bij mkb-bedrijven onder de aandacht wilt brengen. Ondernemers zijn altijd trots op hun eigen bedrijf. Daar sluit ik zo veel mogelijk bij aan.

Een ondernemer liet mij bijvoorbeeld een nieuwe machine van een miljoen zien. Hij vertelde over het onderhoud van die machine, waarop ik vroeg: “En hoe zit het met het onderhoud van je medewerkers?” De ondernemer begreep dat bruggetje aanvankelijk niet, maar daarna viel het kwartje.

‘Een ander sprekend voorbeeld: een medewerker verzuimde zo’n 6 tot 8 keer per jaar. Collega’s begonnen zich daaraan te ergeren. Uiteindelijk bleek dat deze man al jaren voor zijn gehandicapte echtgenote zorgde. De medewerker kwam niet meer toe aan zijn hobby en kon zich slecht ontspannen.
Zijn werkgever en hij hebben vervolgens afgesproken dat hij om de 14 dagen 1 dag vrij had en zo tijd kreeg voor zijn hobby’s. Op die dag komt er iemand anders voor zijn echtgenote zorgen. Respijtzorg heet dat. Sommige zorgverzekeraars vergoeden de kosten daarvan. Nu is iedereen blij met hoe alles georganiseerd is.

Of neem de eigenaar van een technisch bedrijf die tegen mij zei: ‘Werk en mantelzorg speelt hier niet; hier werken alleen techneuten.’ ‘O, hebben die geen gevoel dan?’, vroeg ik. De ondernemer was even stil en antwoordde toen dat ik wel een punt had.

Dat zijn de momenten waarop in een mkb-bedrijf een verandering in gang gezet kan worden.’

Meeliften
‘Ik adviseer bedrijven zo veel mogelijk om aandacht voor mantelzorg te laten meeliften op andere activiteiten. Dan kost het je minder inspanning. Zo had ik contact met een organisatie die niet weet hoeveel medewerkers naast hun werk mantelzorgtaken hebben. Wel houdt die organisatie elke 2 jaar een werktevredenheidsonderzoek. Ik heb toen geadviseerd een aantal vragen op te nemen over mantelzorg. Daarmee creëer je zonder veel extra moeite mooie beginpunten van veranderingen.’